Nederlandse wintersporters hebben de skipistes van Val Gardena ontdekt. Deze vallei in Zuid-Tirol combineert Italiaanse gastvrijheid met Tiroolse traditie en biedt toegang tot een van de meest spectaculaire skigebieden van Europa. Het elegante Ortisei, of Sankt Ulrich zoals het dorp op z’n Duits heet, vormt het middelpunt van de Val Gardena.
Drie culturen in Val Gardena
Met zijn 4.830 inwoners is Ortisei het grootste van de drie dorpen in Val Gardena, en dat is direct merkbaar aan de levendige sfeer. Wie door de autovrije voetgangerszone van Ortisei wandelt, betreedt een bijzondere wereld. De gevels van negentiende-eeuwse gebouwen getuigen van welvaart die decennia geleden met houtsnijwerk werd verdiend, voordat het toerisme het stadje transformeerde tot wat het nu is: een verfijnde uitvalsbasis voor winteravontuur.
In de etalages schitteren beelden en sculpturen die het ambacht van generaties houtsnijders tonen. Op de menukaarten staat zowel ‘Knödel’ als ‘canederli’, want in dit deel van Noord-Italië spreken ze drie talen: Duits, Italiaans en het oude Ladin – een Romaanse streektaal. Deze drietaligheid is geen museumstuk, maar levende realiteit in een gebied dat tot 1919 bij het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk behoorde. Nu is het vooral super handig voor Nederlandse wintersporters, want iedereen spreekt hier Duits.
Ski ervaringen in Ortisei
Op 1.236 meter hoogte ligt het dorp precies tussen de zuidelijke hellingen van de Seiser Alm en de imposante noordelijke bergwand van de Seceda. Dat maakt Ortisei tot een strategisch startpunt voor uiteenlopende ski-ervaringen – van ontspannen familiegebieden tot uitdagende afdalingen die onderdeel zijn van het Dolomiti Superski-netwerk dat maar liefst 1.200 kilometer skipisten telt.
Hier aan de zuidkant van de Alpen beleef je het beste van twee werelden, die van de Oostenrijkse-alpiene kwaliteit gecombineerd met een mediterraan karakter. De restaurants op de piste worden vrijwel allemaal door families gerund en je kunt er heerlijk genieten van de Italiaanse keuken. En anders dan in andere wintersportlanden eet je op de pistes tegen dezelfde prijzen als beneden in het dorp en die liggen vaak lager dan aan de noordkant van de Alpen.
Drie skigebieden, drie karakters
Het skigebied van Ortisei bestaat uit drie delen: De Seceda (die met de rest van het skigebied van Val Gardena verbonden is), huisberg Alpe di Siusi en de Rasciesa.
Seceda: spectaculair en sportief
De moderne gondel aan de noordzijde van Ortisei brengt je in twee etappes naar de 2.518 meter hoge Seceda. Bij aankomst wacht een prachtig panorama: de verticale rotswand van de Odle-groep rijst direct naast je op, terwijl het uitzicht zich uitstrekt over het gehele Val Gardena-dal en tot ver daarbuiten.
De rode piste acht is hier koning: lang, breed en perfect geprepareerd, kronkelt deze over de zuidhellingen met zoveel zon dat je nauwelijks kunt geloven dat je op meer dan tweeduizend meter hoogte skiet. De rode drie doet daar niet voor onder – een bosroute die beschutting biedt tegen de wind en zich eindeloos laat herhalen. Samen met La Longia, de langste afdaling van Val Gardena met zijn 10,5 kilometer, vormen deze pistes de kroonjuwelen van Ortisei.
En dan zijn er nog die zestien pistenhutten. Bij de Curona Hütte, hoog op de bergflanken gelegen, proef je huisgemaakte penne terwijl je uitkijkt over een landschap dat zo filmisch is dat het bijna onwerkelijk lijkt. De lokale grappa daarna is meer dan welverdiend – dit is waar skiën ophoudend werk te zijn en een zintuiglijke ervaring wordt.
Alpe di Siusi: het familieparadijs
Aan de overzijde van het dal ligt de Alpe di Siusi (of Seiser Alm in het Duits), Europa’s grootste hoogalpine weide. Hier is het karakter anders: vriendelijker, zachter, toegankelijker. De rode pistes zijn eerlijk gezegd meer blauw dan rood, met alleen hier en daar een steilere passage om het interessant te houden.
Dit is niet het terrein voor diegenen die zichzelf willen bewijzen, maar voor wie wil genieten. Voor gezinnen met kinderen die pas leren skiën. Voor koppels die liever hun techniek verfijnen dan hun grenzen verleggen. De Seiser Alm Ronde is het antwoord op de beroemde Sellaronda – een eigen rondrit die met groene borden is gemarkeerd en je langs de mooiste plekken van dit hoogplateau voert.
Het gebied is weliswaar niet rechtstreeks verbonden met de rest van Val Gardena, maar dat maakt het juist tot een oase van rust.
Rasciesa: winterwandelen en rodelen
De kabeltrein aan de noordelijke rand van Ortisei opent nog een derde wereld: de Rasciesa (of Raschötz), gelegen aan de rand van het Puez-Odle Natuurpark. Hier draait het niet primair om skiën, maar om een andere manier van de winter beleven.
De zes kilometer lange rodelbaan – de langste van de Dolomieten – slingert zich naar beneden door een landschap van besneeuwde alpenweiden en sparrenbossen. Je kunt ook winterwandelen naar de Rifugio Resciesa, een traditionele berghut waar de wereld even stilstaat en de focus verschuift van actie naar contemplatie. Het uitzicht op de Sella, de Marmolada en de Sassolungo aan de overkant van het dal is reden genoeg voor de klim.
Meer dan alleen skiën in Ortisei
Als de liften sluiten en de laatste skiërs naar beneden zijn gekomen, begint in Ortisei een tweede leven. In de voetgangerszone gaan de lichten aan in cafés en restaurants waar de alpiene keuken het beste van Italië en Tirol samenbrengt. Denk aan risotto met eekhoorntjesbrood, gevolgd door Apfelstrudel. Of aan polenta met wildzwijn, afgesloten met een doppio espresso.
De wellness in de hotels – van klein en intiem tot uitgebreid en spa-achtig – is de perfecte afsluiting van een dag op de piste. Maar er is meer. Het Museum Gherdëina vertelt het verhaal van de Ladinse cultuur, van de prehistorie tot moderne houtsnijkunst. De Sint-Jacobskerk, met haar gebeeldhouwde barokke altaar, herinnert eraan dat dit gebied al eeuwen een kruispunt van culturen is.
In de zomer bloeit in Pufels het Rosarium met zesduizend rozenstruiken – een explosie van kleur en geur die de winter doet vergeten. Maar ook tijdens het wintersportseizoen is een wandeling door het dorp meer dan tijdverdrijf: de etalages met houtsnijwerk, de historische gevels, de gezellige sfeer in de kleine straatjes maken Ortisei tot een dorp waar je ook buiten de skipistes wilt vertoeven.
Het grote plaatje: Dolomiti Superski
Wat Ortisei bijzonder maakt, is niet alleen wat het zelf biedt, maar ook wat eromheen ligt. Met je skipas voor Val Gardena of voor Dolomiti Superski open je de deur naar 1.200 kilometer pistes. De metro door de berg bij Santa Cristina brengt je naar de wereldberoemde Saslong-worldcupafdaling. De liften verbinden je met de Sellaronda, die tocht rond de Sella-groep die voor velen de ultieme Dolomieten-ervaring is.
Vanuit Ortisei bereik je dit netwerk moeiteloos, maar je kunt ook kiezen voor het tegenovergestelde: een dag rustig op de Alpe di Siusi blijven, of eindeloos de Seceda-hellingen bewerken. Die flexibiliteit, die keuze tussen ambitie en ontspanning, tussen actie en contemplatie, definieert Ortisei.
Waar verblijven in Ortisei?
De accommodatiekeuze in Ortisei weerspiegelt het karakter van het dorp: verfijnd maar toegankelijk, met respect voor traditie en oog voor modern comfort. De familie Demetz beheert drie hotels die elk een eigen niche hebben gevonden in dit spectrum.
Hotel Angelo Engel ★★★★ Superior: het historische hart
Meer dan honderd jaar geschiedenis ademt door de gangen van Hotel Angelo Engel, maar dat verleden voelt nooit verstikkend. Integendeel: het creëert een warmte die moderne hotels zelden evenaren. De centrale ligging, op loopafstand van de gondels naar zowel Seceda als Alpe di Siusi, maakt dit hotel tot een ideale uitvalsbasis.
De wellness met verwarmde buitenbubbelbad biedt na een dag op de piste pure ontspanning, terwijl je uitkijkt over de besneeuwde daken van Ortisei. Dagelijks begeleide activiteiten – van sneeuwschoenwandelen tot culinaire workshops – zorgen dat gasten het gebied echt leren kennen. De keuken combineert Ladinse tradities met eigentijdse verfijning, wat resulteert in maaltijden die je de volgende dag nog herinnert.
Ideaal voor: koppels en vrienden die zoeken naar persoonlijke aandacht in een hotel met karakter en geschiedenis. Bekijk prijzen, beschikbaarheid en bijzondere arrangementen op de website van het hotel.
Classic Hotel Stetteneck: Boutique-elegantie in Art Nouveau-stijl
Direct aan de voetgangerszone, maar met een oase van rust binnen de muren, ligt het uit 1913 daterende Classic Hotel am Stetteneck. De naam zegt het al: dit is een hotel voor wie houdt van klassieke elegantie zonder opsmuk. De ruime kamers en suites ademen een tijdloze rust uit, versterkt door kunstwerken uit de privécollectie van eigenaar Nils Demetz, die inmiddels als de vierde generatie van de familie aan het roer staat.
Het met liefde gerestaureerde hotel oogt van binnen en van buiten als een prachtig voorbeeld van Tiroler Art Nouveau. De ligging is perfect voor wie ’s ochtends direct de gondel naar Seceda wil pakken, of voor wie liever eerst uitgebreid ontbijt en daarna met de skibus vertrekt. Winterwandelaars waarderen dit hotel bijzonder: vanaf de deur vertrekken routes die je door stille bossen en over met sneeuw bedekte alpenweiden voeren, zonder dat je eerst een lift hoeft te nemen.
Ideaal voor: gasten die waardering hebben voor verfijnde esthetiek, kunst en een rustige, beschaafde sfeer. Perfect ook voor winterwandelaars en wie niet elke dag wil skiën. De website van Hotel am Stetteneck biedt alle informatie en boekingsmogelijkheden.
Hotel Villa Kastelruth: Panoramisch uitzicht en actief
Buiten het centrum van Ortisei, in de bredere Val Gardena, ligt Hotel Villa Kastelruth op een zonnige plek met panoramisch uitzicht over de Dolomieten. Dit chalethotel ademt een andere energie uit dan zijn zusjes in het dorp: hier is de sfeer energiek, warm en gericht op actie.
Het verwarmde bubbelbad buiten en de Finse en biosauna zijn welkome luxe na een dag in de bergen. Maar het zijn vooral de winteractiviteiten met gids Viktor die dit hotel onderscheiden: sneeuwschoentochten bij zonsopgang, off-piste excursies voor gevorderden, of gewoon een dag waarop iemand anders de route uitstippelt en je alleen hoeft te genieten.
Het hotel heeft directe toegang tot het Dolomiti Superski-netwerk, wat het ideaal maakt voor wie elke dag een ander gebied wil ontdekken. De keuken is hartelijk en vullend – precies wat actieve wintersporters nodig hebben.
Ideaal voor: actieve reizigers, sportieve stellen en groepen vrienden die maximaal willen profiteren van alles wat Val Gardena te bieden heeft. Informatie over prijzen, arrangementen en beschikbaarheid staat op de website van Hotel Villa Kastelruth.
Lees ook: Hotel Villa Kastelruth: Vier de winter in stijl bij de Alpe di Siusi in de Dolomieten
Tot slot
Zogenoemde ‘onontdekte plekken’ in de Dolomieten bestaan niet meer en ook Ortisei is door wintersporttoeristen ontdekt. Maar het dorp heeft wel haar Zuidtiroler charmes weten te bewaren en voelt niet overlopen door toeristen. Het is groot genoeg voor levendigheid en variatie, maar klein genoeg voor authenticiteit en persoonlijke aandacht. De combinatie van fantastische skipistes in een prachtige natuur, drietalige cultuur, verfijnde gastronomie en comfortabele verblijfsmogelijkheden maakt dit dorp tot meer dan alleen een wintersportbestemming.
Hier ga je niet skiën omdat het moet, maar omdat de bergen je lokken. Omdat de hellingen zo mooi zijn dat je ze eindeloos wilt blijven afdalen. Omdat na de laatste run een pistehut wacht met huisgemaakte pasta en uitzicht dat je even laat vergeten dat dit ‘gewoon’ een skivakantie is.
Val Gardena heeft drie dorpen, maar Ortisei is het hart – kloppend, warm en altijd gastvrij. Een winter zonder Ortisei beleefd te hebben, is een gemiste kans om de Dolomieten op hun mooist te zien.
Bereikbaarheid en praktisch
Voor Nederlandse wintersporters is Ortisei verrassend toegankelijk. Vanuit Utrecht rijd je ongeveer duizend kilometer via München en Innsbruck naar de Brenner. Vanaf Chiusa/Klausen volg je de borden Val Gardena, en binnen twintig minuten sta je in Ortisei. Vanaf Innsbruck is het anderhalf uur rijden – korter dan naar menig Frans of Oostenrijks skigebied.
Vliegen kan ook: Innsbruck Airport ligt op anderhalf uur rijden, Bolzano nog dichter bij op drie kwartier. Met de trein reis je via München en Innsbruck naar Brennero of Brixen, en vanaf daar brengen bussen je het laatste stuk naar het dal.
Het seizoen loopt van begin december tot begin april, met de beste sneeuwzekerheid tussen januari en maart. De gemiddelde wintertemperatuur ligt rond het vriespunt, maar op zonnige dagen op de zuidhellingen kan het aangenaam mild aanvoelen – perfect voor lunchen op een terras met uitzicht.